پیشنهاد جدید برای پاداشهای لیگ قهرمانان؛ حذف پاداش رنکینگ و توزیع بیشتر پول میان سایر باشگاهها
 |
اتحادیه باشگاههای اروپایی (Union of European Clubs) طرحی جدید برای تغییر نحوه توزیع درآمد رقابتهای باشگاهی اتحادیه فوتبال اروپا (UEFA) ارائه کرده است؛ طرحی که در صورت اجرا میتواند ساختار مالی فوتبال اروپا را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
بر اساس این پیشنهاد، پرداخت پاداشها بر اساس رتبهبندی باشگاهها حذف شده و سهم بیشتری از درآمدها به باشگاههایی اختصاص داده میشود که در رقابتهای اروپایی حضور ندارند. ایده اصلی این طرح افزایش پاداش حضور در رقابتهای اروپایی و سپس تقسیم بخشی از این درآمد میان سایر باشگاههای لیگهای داخلی است.
طبق گزارش The Athletic، اتحادیه باشگاههای اروپایی که نماینده باشگاههای کوچک و متوسط قاره اروپا محسوب میشود، مدلی کاملاً جدید برای توزیع حدود 4.4 میلیارد یورو درآمد سالانه رقابتهای باشگاهی UEFA ارائه داده است.
این پیشنهاد در مجمع عمومی سازمان European Leagues که امروز در شهر Sofia برگزار شد، ارائه شد. در این نشست، نمایندگان UEC پیشنهاد کردند که سازوکار موسوم به «Value Pillar» حذف شود. این بخش از سیستم فعلی، دهها میلیون یورو به باشگاههای بزرگ اروپا بر اساس رتبهبندی پنجساله، سابقه تاریخی و ارزش بازار تلویزیونی لیگها اختصاص میدهد.
طبق طرح جدید، علاوه بر حذف این بخش، پاداش حضور در رقابتهای اروپایی نیز باید با سایر باشگاههای لیگهای داخلی همان کشور تقسیم شود.
هدف: کاهش شکاف مالی در لیگها
به اعتقاد UEC، اجرای این اصلاحات باعث میشود نیاز به پرداختهای موسوم به «همبستگی مالی» که اکنون از سوی UEFA به باشگاههای غیرشرکتکننده پرداخت میشود از بین برود و در عین حال شکاف درآمدی میان باشگاهها در لیگهای داخلی بهشدت کاهش پیدا کند.
اتحادیه باشگاههای اروپایی که در سال 2023 تأسیس شده، بیش از 140 باشگاه از 25 کشور را نمایندگی میکند. در مقابل، سازمان European Leagues نماینده 35 لیگ حرفهای اروپا از جمله Premier League، La Liga، Bundesliga و Serie A است.
در ارائه این طرح، UEC وضعیت مالی باشگاهها را در 9 کشور شامل Azerbaijan، Belgium، Greece، France، Italy، Netherlands، Portugal، Spain و Ukraine بررسی کرد.
نتایج این بررسی نشان میدهد که نسبت درآمد باشگاه اول و آخر در لیگهای این کشورها بهطور میانگین بیش از 40 برابر است. طبق شبیهسازی UEC، اجرای این طرح میتواند این اختلاف را به حدود 5.5 برابر کاهش دهد.
برای مثال:
در پرتغال، باشگاههای بزرگ تا 80 برابر بیشتر از تیم آخر لیگ درآمد دارند.
باشگاه Paris Saint‐Germain حدود 40 برابر بیشتر از آخرین تیم لیگ فرانسه درآمد کسب میکند.
در ایتالیا و اسپانیا این نسبت حدود 10 برابر است.
در اوکراین، باشگاه Shakhtar Donetsk حتی 140 برابر بیشتر از تیم آخر لیگ درآمد دارد.
تغییر ساختار توزیع درآمد رقابتهای اروپایی
در سیستم فعلی، از مجموع 4.4 میلیارد یورو درآمد رقابتهای باشگاهی، حدود 75 درصد به 108 باشگاهی میرسد که به مرحله لیگ رقابتهایی مانند UEFA Champions League، UEFA Europa League و UEFA Europa Conference League راه پیدا میکنند.
بخش باقیمانده صرف هزینههای سازماندهی رقابتها، مسابقات UEFA Women’s Champions League و UEFA Youth League میشود و حدود 10 درصد نیز به عنوان پرداخت همبستگی مالی به باشگاههای غیرشرکتکننده اختصاص دارد.
از سال 2024، UEFA سیستم جدیدی به نام Value Pillar معرفی کرده که ترکیبی از ضریب تاریخی و ارزش بازار تلویزیونی است. در سیستم فعلی از 3.3 میلیارد یورو که میان 108 باشگاه توزیع میشود:
27.5٪ به عنوان پاداش حضور
37.5٪ بر اساس نتایج ورزشی
35٪ بر اساس Value Pillar
پرداخت میشود.
همچنین این مبلغ میان رقابتها به نسبت 74 / 17 / 9 میان لیگ قهرمانان، لیگ اروپا و کنفرانس لیگ تقسیم میشود.
مدل پیشنهادی جدید
در طرح پیشنهادی UEC:
پرداختهای همبستگی حذف میشود.
Value Pillar نیز به طور کامل کنار گذاشته میشود.
مجموع جوایز به 3.5 میلیارد یورو افزایش مییابد.
در این مدل:
62.5٪ از کل مبلغ به عنوان پاداش حضور پرداخت میشود.
باقی مبلغ بر اساس نتایج ورزشی (بردها و صعود در مراحل مسابقات) توزیع خواهد شد.
همچنین سهم رقابتها تغییر میکند:
50٪ لیگ قهرمانان
30٪ لیگ اروپا
20٪ کنفرانس لیگ
برندگان و بازندگان این طرح
در این سیستم جدید، باشگاههایی که در رقابتهای اروپایی حضور دارند همچنان تمام پاداشهای مربوط به نتایج ورزشی خود را دریافت میکنند، اما پاداش حضور آنها ابتدا در سطح ملی تجمیع شده و سپس میان سایر باشگاههای حرفهای همان کشور تقسیم خواهد شد.
در زبان سادهتر: این طرح میخواهد اقتصاد فوتبال اروپا را از یک هرم بسیار تیز به یک کوه ملایمتر تبدیل کند؛ جایی که هنوز قله وجود دارد، اما درهها دیگر آنقدر عمیق نیستند. در علم اقتصاد ورزشی به این مسئله «عدم توازن رقابتی» میگویند؛ هرچه رقابت غیرقابل پیشبینیتر باشد، تماشاگران بیشتر، هیجان بیشتر و در نهایت پول بیشتری هم وارد سیستم میشود. فوتبال هم مثل طبیعت است؛ اکوسیستم وقتی پایدار میماند که همه گونهها فقط برای بقا نجنگند، بلکه فرصت رشد هم داشته باشند.
